Heilsubankinn Mešferšir
ForsķšaMataręšiHreyfingHeimilišUmhverfišMešferšir
 
Mešferšarašili
Hrafnhildur Siguršardóttir
STOTT PILATES kennari
Póstnśmer: 210
Hrafnhildur Siguršardóttir
 
Mešferšar- og žjónustuašilar

Heilsubankinn er vefur um allt er viškemur heilsu okkar og lķfshįttum. Honum er ętlaš aš stušla aš aukinni mešvitund um holla lķfshętti og um leiš er honum ętlaš aš vera hvatning fyrir fólk til aš taka aukna įbyrgš į eigin lķfi og heilsu.

Vefurinn er rekinn sem fréttamišill, auk žess sem hann er gagnabanki yfir ašila sem bjóša žjónustu er fellur aš įherslum Heilsubankans.

Viš hvetjum žig til aš skrį žig į póstlista Heilsubankans (hér) og sendum viš žér žį fréttabréfiš okkar ķ tölvupósti ca. tvisvar sinnum ķ mįnuši. Žar koma fram punktar yfir žaš helsta sem hefur birst į sķšum Heilsubankans, auk tilboša sem eru ķ boši fyrir handhafa Heilsukortsins.

Viš bjóšum žig velkomin(n) inn į vefinn og hlökkum til aš sjį žig hér sem oftast.

ADHD - Athyglisbrestur / Ofvirkni Prenta Rafpóstur
Grein eftir Žorbjörgu Hafsteinsdóttur um tengsl ADHD viš mataręši, bętiefni, aukaefni og fleira.

Mikilvęgt  er aš mešhöndla barniš en ekki sjśkdóminn, athyglisbrest meš ofvirkni. Viš getum byrjaš į aš spyrja hvort barniš skorti eitthvaš sérstakt? Og hvort  barninu sé gefiš eitthvaš sem žaš hefur ekki žörf fyrir.

Algengustu hegšunarvandamįl barna eru athyglisbrestur, fljótfęrni og ofvirkni, sem oft fylga nįmserfišleikar, mótžrói og žunglyndi. ADHD byrjar ķ barnęsku og getur oft varaš langt fram į fulloršinsįr. Nįkvęmar orsakir fyrir ADHD eša ofvirkni barnanna eru ekki ljósar og geta veriš torskildar. Samt sem įšur eru sterk lyf notuš sem lyfjamešferš į mešan gengiš er fram hjį hęttulausum og įhrifarķkum ašferšum.

 

Žessar ašferšir beinast mešal annars aš žvķ aš minnka eša fjarlęgja meš öllu, truflandi og ertandi aukefni ķ mat, eins og litar-, bragš- og rotvarnarefni, kemķsk efni frį umhverfinu, sveppi og myglu. Einnig taugatruflandi efni frį žungmįlmum og ašra mengun. Allt eru žetta efni sem geta valdiš óžoli eša ofnęmi. Truflun ķ virkni skjaldkirtilsins hefur einnig veriš nefndur mögulegur žįttur og žį tengt viš m.a. eiturefni śr umhverfinu.

 

Hér veršur rętt um ADHD eša athyglisbrest meš ofvirkni  og ADD eša athyglisbrest, ķ sitt hvoru lagi, vegna žess aš žaš er munur į žessum einkennum og jafnvel orsökum žeirra. Ašallega veršur lögš įhersla į žįtt mataręšis, fęšuóžols og aukefna en lķtiš sem ekkert fariš inn į ašrar ašferšir eins og samtöl og žroskažjįlfun.

Žaš er žó mikilvęgt aš hafa ķ huga, aš žó aš žessi tvö einkenni séu skilin aš, geta margir žęttir veriš sameiginlegir ķ žeim bįšum. 

 

Einkennalisti eša skapgeršarlisti ADHD

  1. Ofvirkni
  2. Skortur į skilningi 
  3. Tilfinningalegt ójafnvęgi 
  4. Almennur skortur į umhverfisvitund 
  5. Athyglisbrestur, stuttur einbeitingartķmi, erfitt aš ljśka žvķ sem byrjaš er į, hlustar ekki, einbeitingarleysi
  6. Fljótfęrni framkvęmd įn hugsunar, truflun ķ verki, bįgborin skipulagshęfni
  7. Truflun ķ hugsun og minni 
  8. Sérstakir nįmsöršugleikar
  9. Truflun ķ tali og heyrn 
  10. Vafasöm taugaboš og óregla ķ heilalķnuriti       

Slķkar skapgeršarlżsingar eru oft gefnar upp sem vandamįl ķ skólum, bęši hvaš varšar hegšun og lęrdóm. Žó fleiri žęttir geti veriš višrišnir, žį benda lķkur til žess aš aukefni, fęšuóžol og sykurneysla sé ašalįstęša fyrir einkennum ofvirkra barna.

 

Hversu śtbreytt er ADHD? 
Frį  4 til 20% skólabarna ķ Bandarķkjunum eru greind meš ADHD og ķ sumum borgum žar gęti talan veriš 10-15%  Įriš 1993 voru meira en 2 milljónir bandarķskra barna greind meš ADHD og hafši talan aukist śr 902.000 frį įrinu 1990. Nżlegar tölur benda į mikla aukningu žar ķ landi eša nęrri 4 milljónir barna.  Žį greinast į bilinu 7-10% barna meš ADHD  ķ Kanada, Puerto Rico, Bretlandi, Noregi, Hollandi, Žżskalandi og Nżja Sjįlandi.  Į Ķslandi er samkvęmt upplżsingum landlęknis 1000 börn greind og ķ mešferš vegna ofvirkni. Fleiri drengir žjįst af ADHD en stślkur og tališ er aš žaš komi fram ķ einni stślku į móti 3-10 drengjum. Ķ Bandarķkjunum eru yfir tvęr milljónir strįka į skólaaldri ķ lyfjamešferš vegna ADHD.

 

Sykur
Sykurneysla į mikinn žįtt ķ ofvirkni og į sinn žįtt ķ įrįsargjarnri/stjórnlausri og eyšileggjandi hegšun. Stór rannsókn framkvęmd af Langseth sżndi nišurstöšur sem benda til óešlilegs glśkósažols hjį 74% barna. Rannsóknin nįši til um 260 ofvirkra barna, sem gefin var sykurmįltķš. Samandregiš getur žetta įstand bent til aš blóšsykur sé of lįr sem hefur m.a. ķ för meš sér aš adrenalķn hękkar ķ blóšinu, en žetta getur leitt til ofvirkni. Einkenni of lįgs blóšsykurs eru óešlileg žreyta, óróleiki, hugarrugl, gleymska, einbeitingarskortur, erfišleikar viš aš taka į vandamįlum, pirringur og óvanaleg reišisköst.

Wolraich og Co. settu į laggirnar rannsókn žess efnis aš afsanna kenninguna um tengsl milli sykurneyslu og ofvirkni barna. Nišurstöšur žeirra voru aš sykur hefši ekki marktęk įhrif į ofvirk börn. Samt sem įšur, žegar rannsóknin er skošuš betur kemur fram aš višmišunarhópurinn, sem var 6-10 įra, og  sem var į ,,lįgskammtasykri" fékk 5.3 tsk af hvķtum sykri daglega. Žessi višmišunarskammtur er svo stór, aš žaš ętti ekki aš hafa komiš vķsindamönnum į óvart, aš prufuhópurinn skyldi ekki hafa brugšist marktękt meira viš en višmišunarhópurinn. Engar tilraunir voru geršar til aš fjarlęgja fęšutegundir sem eru žekktar fyrir aš valda ofnęmi eša óžoli eins og mjólk, hveiti og egg, og sem framkalla hegšunareinkenni hjį sumum ofvirkum börnum. Öll fengu börnin leyfi til aš drekka gosdrykki mešan į tilrauninni stóš. Ķ lok rannsókarinnar mį lesa žakklęti žeirra sem aš henni stóšu, til General Mills, Coca-Cola, PepsiCo og Royal Crown.

 

Višbętt efni
Aukefni nį yfir fjöldan allan af kemķskum efnum. Hér er um aš ręša efni sem eru notuš ķ matvęli og efni sem ekki teljast matvara, t.d. snyrtivörur. Ķ Bandarķkjunum eru um 5000 efni notuš og ętli žaš sé ekki eitthvaš įlķka hér į landi.


Žessi efni eru mešal annars  klekjunarefni( t.d. cacium cilicate), andoxunarefni (BHT, BHA), aflitunarefni (t.d benzoyl peroxide), litarefni( t.d. aromat), bragšefni, žykkjunarefni, żms sölt, rotvarnarefni (t.d benzóöt, nitröt, sślfķt), gśmmi. Įętluš inntaka žessarra efna er 4 til 5 kķló į hvern bandarķskan borgara ķ USA, į įri. Neysla fęšuaukefna er įlitin vera į hvern einstakling 13 til 15 grömm daglega.

 

Kenningin um aš aukefni valdi ofvirkni kom fram hjį Benjamin Feingold M.D.į mišjum 7. įratugnum. Samkvęmt žeirri kenningu eru um 40-50% ofvirkra barna meš ofnęmi fyrir kemķskum litarefnum ķ mat, bragšefnum og geymsluefnum og fyrir salisylötum og fenóum, nįttśrulegum efnum ķ mat.  Feingold byggši kenningu sķna į 1200 athugunum sem tengdu aukefni viš nįms- og hegšunarvandamįl.

Sķšan Feingold setti fram nišurstöšur sķnar og kenningu, hefur hśn veriš umdeild mešal vķsindamanna. Samt sem įšur hafa vķsindamenn einungis einbeitt sér aš 10 af žeim 3000 aukefnum sem Feingold hafši įhyggjur af. Viš fyrstu sżn viršist meirihlutinn af žeim tvķblindu rannsóknum geršar til aš afsanna Feingold kenninguna og sżna fram į neikvęšar nišurstöšur.  Žaš er aš segja, žaš fyndust ekki tengsl milli aukefna og ofvirkni. Viš nįnari athugun kemur samt ķ ljós, aš žessi umręddu efni gegna, žegar allt kemur til alls, mikilvęgu hlutverki ķ ofvirkni.  Til dęmis sżna rannsóknir vissra vķsindamanna aš einkenni minnkušu hjį helmingi ofvirkra barna ķ könnun žeirra, sem voru sett į Feingold mataręši. Žaš er įhugavert aš nišurstöšur rannsókna į ofvirkum börnum, sem voru geršar utan Bandarķkjanna voru mun hlišhollari Feingolds kenningunni.
 
Feingold fęšiš
Śtiloka:  Öll matvęli, fęšubótarefni (vķtamķn/steinefni og annaš), tannkrem, sęlgęti og drykkjarföng, sem innihalda tilbśin litarefni, bragšefni og rotvarnarefni. Skoša vandlega innihaldlżsingar į vörunum hvort um er aš ręša: Litarefni, ž.į.m gult  eša rautt, įsamt bragšefnum, ž.į.m. vanilin sem er notaš ķ óekta vanillu. Sętuefni, ž.į.m. aspartame, saccharine, sucralose og önnur sętuefni. Andoxunarefni, BHA, BHT og TBHQ, rotvarnarefni, natr. bensóat og benzósżru.


Feingold rįšleggur einnig aš śtiloka: Maķs og öll maķs sętuefni, MSG, 3ja kryddiš (monosodium glutamate), gręnmetiseggjahvķtuefni (HVP hydrolyzed vegetable protein), saltpétur, natron, nitrat, natr., notaš ķ reyktum og söltušum kjötafuršum, efni ķ bökunarvörum (calcium propionate).

Hann rįšleggur einnig aš śtiloka mat sem inniheldur salisylöt sem eru ekki fęšuvišbętt efni, heldur nįttśrulegt.

Hér į eftir er listi meš fęšutegundum sem innihalda salisylöt:
-Möndlur
-Epli (cider og cider/eplaedik)
-Aprķkósur
-Alls konar ber
-Kirsuber
-Negull
-Kaffi
-Agśrka
-Pikles
-Currants
-Vķnber
-Rśsķnur
-Vķn og vķnedik
-Gręn paprika
-Chili pipar
-Nektarķnur
-Appelsķnur
-Feskjur
-Plómur
-Sveskjur
-Tómatar
-Te, ž.į.m. blandaš jurtate.

-Aspirin eša magnyl verkjatöflur eša lyf sem innihalda efniš.

-Olķur sem innihalda methyl salisylöt og eru oft notuš sem myntu bragšefni.

Žaš getur veriš ansi erfitt aš halda barninu į svona ströngu fęši (og viš erum ekki komin aš óžolinu enn!), en žaš er vel žess virši aš reyna ķ stuttan tķma eša 3-4 vikur.

 

Fęšuóžol
Žaš er naušsynlegt og mögulegt aš fjarlęgja aukefni og salisylöt śr fęšunni til aš vinna į einkennum ADHD, en sjaldan fullnęgjandi. Allt aš 88% af börnum meš ADHD bregšast viš žessum efnum séu žau sett undir tunguna og višbrögš könnuš, en ķ tvķblindum rannsóknum bregst ekkert barn viš žessum efnum einum.

Taka veršur tillit til žess aš um ofnęmi eša óžol fyrir matnum sjįlfum getur veriš aš ręša. Finna žarf śt hvaša mat getur veriš um aš ręša og fjarlęga hann. Rannsókn var gerš į 76 alvarlega ofvirkum börnum sem sett voru į svokallaš lįg-nęmni fęši, sem samanstendur af lambakjöti, kjśklingum, kartöflum, hrķsgrjónum, bönunum, eplum, gręnmeti śr kįl- og brassica
fjölskyldunni, fjölvķtamķntöflum og žremur grömmum af kalki (calcium gluconate) daglega. Aš fjórum viknum lišnum höfšu einkenni ofvirkninnar lagast hjį 62 žeirra (82%). Žar af höfšu 21 žeirra nįš ešlilegri hegšun.

Önnur einkenni eins og til dęmis höfušverkur og magaverkur var sjaldgęfari. Žegar aftur var byrjaš aš neyta efnanna sem numin voru śr fęšinu žegar rannsóknin hófst kom ķ ljós hvaša fęšutegundir žaš voru sem orsökušu ofvirknina.

Ķ stęrri rannsókn meš 185 börnum fengust eftirfarandi nišurstöšur. Börnin voru sett į lįg-nęmni fęši ķ fjórar vikur eša tvenns lags kjöt (lamb og kjśkling), kartöflur og hrķsgrjón, tvenns konar įvexti (banana og perur), gręnmeti (kįl, spķrur, blómkįl, sperglakįl, agśrkur, sellerķ, gulrętur) og vatn. Fęšiš var bętt meš kalki, magnesķum, zinki og nokkrum grunn vķtamķnum. Hegšun 116 žeirra batnaši og kennsl voru borin į žęr fęšutegundir sem ollu ofvirkninni, meš žvķ aš taka žęr inn aftur eina og eina ķ einu.

Hęgt er aš męla fęšuofnęmi og fęšuóžol ķ blóši meš svokallašri Elisatękni. Žegar ofnęmisvišbrögš koma strax er svokölluš IgE mótefni męld og viš óžoli sem eru sein višbrögš (allt aš 72 tķmum eftir aš fęšutegundin er neitt) eru męld IgG mótefni. En žaš geta einnig veriš um aš ręša IgA og IgM mótefni, en miklu sjaldnar.


ADD:  Börn sem eru ašallega meš athyglisbrest
Hér veršur ašallega fjallaš um börn sem eiga erfitt meš aš beita athygli sinni, taka eftir og lęra. Žau eru miklu orkufrekari en žau sem einnig eru ofvirk. Žaš eru žrķr žęttir sem viršast tengjast žessum einkennum:
Eyrnabólga
Nęringarskortur
Žungmįlmar

 

Eyrnabólga
Žaš er mikilvęgt aš fjalla hér um tķšar eyrnabólgur ķ barnęsku og mešhöndlun žeirra meš sżklalyfjum sem eru tengdar auknum lķkum į ADD.
Börn meš skerta eša alvarlega skerta heyrn eiga ķ mörgum tilfellum erfišara meš tal- og mįlžroska, minni gįfur og nįmsöršugleika. Kannanir hafa sżnt aš nįmsöršuleikar eru tvisvar sinnum algengari hjį börnum meš eyrnabólgur eša sem  hafa veriš meš žęr.  Börn sem eru meš tķšar eyrnabólgur hafa žar aš auki ķ mörgum tilfellum veriš oft ķ sżklalyfjamešferš. Sżkladrepandi lyf eins og penicillin hefur, eins og kunnugt er, slęm įhrif į nįttśrulegu žarmaflóruna sem getur haft mišur góšar afleišingar fyrir barniš. Hętta er į sveppasżkingu mešal annars, žannig aš ef um tķša sżklalyfjamešferš hefur veriš um aš ręša, žarf aš skoša mögulegar afleišingar žeirra.

 

Nęringarskortur
Skortur į svo aš segja hvaša nęringarefni sem er hefur įhrif į heilastarfsemina. Jįrnskortur er einn ašal nęringarskortur barna ķ Bandarķkjunum. Jįrnskortur sżnir sig mešal annars sem marktękur brestur ķ athygli, stuttur athyglistķmi, minnkaš višnįm og "leti".
Ķslenska Manneldisrįšiš gerši könnun į mataręši ķslenskra barna 1992-1993. Į vefnum: born.is, er įgęt grein Önnu Sigrķšar Ólafsdóttur nęringarfręšings og žar mį mešal annars lesa aš 10-15 įra ķslensk börn boršušu aš mešaltali 96g af sykri į dag. Į laugardögum er magniš tvöfalt. Helstu rök gegn óhóflegri sykurneyslu eru žau aš verši sykurinn mjög fyrirferšamikill ķ daglegu fęši er hętt viš aš minna verši um naušsynleg nęringarefni. Žau börn sem boršušu mestan sykur fengu minnst af vķtamķnum og steinefnum. Mikil  sykurneysla getur žvķ ekki sķšur leitt til vannęringar en offitu. Fleiri rannsóknir sżna  samhengi milli nęringarskorts og nįmsöršugleika og hvernig fęšubótarefni geta bętt stöšu žessara barna.

 

Žungamįlmar og ADD
Žungir mįlmar eru alls stašar ķ nśtķma umhverfi. Sama gildir um alls konar efni eins og tilbśinn įburš, (pesicides, herbicides og fumigants) og alls konar lyktar- og mengunarefni. Öll žessi efni hafa veriš tengd viš óvenjulega hegšun.

Fjölmargar rannsóknir hafa veriš geršar žar sem nišurstöšur sżna samhengi į milli lķtils nįmsįrangurs og žungmįlma ķ lķkamanum. Viš greiningu į hįri einstaklinga meš nįmsöršugleika kemur fram mikiš magn af kvikasilfri, įli, blż og kopar. Vannęring og hį gildi af žungmįlmum haldast oft ķ hendur af žeirri įstęšu aš sum žessara nęringarefna sem skortur er į, eru naušsynleg til aš binda eša minnka upptöku mįlmanna. Börn sem verša fyrir skaša vegna žungmįlma geta fengiš truflanir m.a. ķ taugakerfi, sem hefur įhrif į athyglisgįfu, tilfinningasviš og hegšunarmynstur.

Hvar geta börnin komist ķ snertingu viš žungamįlma og ašra mengunarvalda? Svariš er,  alls stašar. Tökum žaš nęrtękasta fyrst. Amalgam eša silfurfyllingar ķ tönnum, innihalda eins og kunnugt er kvikasilfur. Fyllingarnar liggja sterklega undir grun um aš ,,leka" žannig, aš kvikasilfriš geti lekiš śr tönnum móšurinnar į mešgöngu og haft žannig įhrif į taugakerfi barnsins strax ķ móšurkviši. Ķ Svķžjóš eru flestir tannlęknar hęttir aš nota amalgamfyllingar og fyrir mörgum įrum var vanfęrum konum rįšiš frį žvķ aš fį silfurfyllingar eša aš hreyfa viš silfurfyllingum, vegna hęttu į leka og mögulegum afleišingum fyrir hiš ófędda barn. Ķ  Danmörku er vanfęrum konum bent į aš borša ekki fisk vegna innihalds žungmįlma og annarra mengunarefna t.d PBC. Ķsland er žvķ mišur ekki stikkfrķ žó aš viš teljum okkur bśa ķ hreinasta landi veraldar. Viš höfum ekki įhrif į hvaš kemur meš vindum og vešrum og öllum žeim kemķsku efnum sem hefur veriš kastaš ķ hafiš langt fyrir utan okkar lögsögu, en hefur įhrif į okkar fiskimiš lķka. Börnum okkar mį lķkja viš kanarķfuglana og hvernig žeir voru og eru enn notašir ķ kolanįmunum śti ķ heimi. Žegar žeir hętta aš syngja er žaš merki žess aš eitrašar gastegundir eru ķ loftinu og sprenging į nęsta leyti sem getur rišiš žeim öllum aš fullu. Eins og kanarķfuglinn, eru börnin okkar nęmari en viš og sum žeirra nęmari en önnur.

Ķ nįgrenni heimilis og  skóla mį einnig athuga mengunar- eša ofnęmisvalda. Žaš getur veriš blż, asbest, radon, raki og žar meš mygla, ryk, gallaš loftręstikerfi og margt annaš. Nęmt barn ķ mengašri kennslustofu getur brugšist viš meš žreytu, pirringi, vanlķšan og hegšunarvandamįlum og į allt ķ einu erfitt meš aš lęra.

Žaš er ekkert undarlegt žó aš einhverjir bregšist illa viš. Žaš eru fleiri žśsund kemķsk mengunarefni og mįlmar ķ umhverfinu, fyrir utan žann fjölda aukefna sem viš notum sem nęringu. Og verkefniš hlżtur aš verša aš skoša alla žį žętti sem mögulega ögrar nęmni og žar meš heilsu barna okkar įšur en sprengjan springur. 

 

Skjaldkirtillinn
Skjaldkirtilshormón (Thyroid hormones) verka meš bošefnum heilans, dópamķni, adrenalķni og serotonini og eru brįšnaušsynleg fyrir myndun og žroska fóstursins. Ķ könnun į hvaša žęttir auki lķkur į ADHD hefur lķtil virkni skjaldkirtilsins snemma ķ barnęsku legiš undir grun. Lķtil virkni skjaldkirtils vanfęrra kvenna og tengsl žessa įstands viš skerta heilastarfsemi barnsins hefur veriš velžekkt ķ meira en 100 įr. Lķkur eru į aš ofvirk börn séu meš skerta starfsemi skjaldkirtils. Įstęšanna veršur aš leita mešal annars ķ umhverfinu. Tilbśin kemķsk efni ķ umhverfinu liggja undir sterkum grun. Žannig aš žaš getur veriš įstęša til aš taka tillit til žess möguleika; aš móširin sé meš skjaldkirtilvandamįl og barniš sem er grunaš um aš vera meš athyglisbrest, sé meš ójafnvęgi ķ žessum kirtli lķka. Žaš mį finna meš blóšprufu.

 

Bętiefni
B vķtamin. Til eru rannsóknir sem sżna bęši góš višbrögš eša alls engin gegn ADHD viš inntöku B vķtamķna. Žaš viršist samt vera góš hugmynd aš nota stöku B vķtamķn ķ einstaka tilfellum, til dęmis til aš jafna lįgt serotonin ķ blóši en žį er notaš B 6 (pyridoxine). Börn sem neyta mikils sykurs žurfa m.a. auka skammt af B vķtamķni.

Jįrn. Žarf aš vera nįttśrlegt og ekki tekiš ķ of langan tķma ķ einu.

Zink.

Fjölmargar rannsóknir sżna aš ofvirk börn skortir fjölómettašar fitusżrur. Bęši omega 6 og omega 3 og DHA. Žęr er hęgt aš fį śr sólblómaolķu, hörfręolķu og fiskiolķu. Žaš er algjör naušsyn  aš vanda sig ķ vali į olķum. Žęr verša aš vera kaldhreinsašar (nonhydrogenated) og lķfręnar.

Fosfatidylserin hefur sżnt aš žaš bętir heilastarfsemi. Žetta efni hefur įhrif į bošefni heilans mešal annars.
Dagleg inntaka į 200-300mg,  ķ 4 mįnuši bęttu athygli og lęrdóm hjį 90% barna af 21 barni sem greint var meš ADHD. Kanniš mįliš vandlega

Aš lokum vil ég uppörva bęši foreldra, kennara og ašra sem daglega umgangast börn meš ADHD, eša hafa grun um aš börnin žeirra séu meš hegšunarvandamįl sem gęti tengst ADHD. Lķtiš į vandamįl barnanna og allrar fjölskyldunnar ķ heild žar sem fleiri žęttir eru skošašir sem mögulegar įstęšur fyrir hegšun barnsins, įšur en žaš er sett ķ lyfjamešferš, sem hefur margar og hęttulegar hlišarverkanir.

Žaš eru margar haldbęrar sannanir fyrir aš aukefni hafi įhrif į hegšun barna meš ofvirkni. Taka veršur tillit til möguleika į fęšuofnęmi og/eša ­óžoli. Skynsamlegast og ódżrast er aš prófa lįg-nęmnifęši (oligoantigenic) fęšiš ķ 4 vikur og sķšan taka inn eina og eina fęšutegund ķ einu ķ minnst 3 daga hverja um sig og athuga og
skrį višbrögš. Ef višbrögš koma eša versna skal hętta meš žessa fęšutegund undir eins. Ef engin bati fęst meš žessu fęši er möguleiki į aš barniš bregšist viš einhverju öšru ķ matnum eša śr umhverfinu.

Allan unninn sykur ber aš foršast og bętiefni sem nefnd eru įšur ķ greininni. Athuga skal hvort um eyrnabólgu eša  žungmįlmaeitrun sé aš ręša. Sérstaklega į žetta viš börn meš ADD.


Afla skal sér ašstošar hjį fęrum nęringarrįšgjöfum sem eru tilbśnir aš vinna meš foreldrum og lķta į ADHD śt frį heildarmynd. Ég rįšlegg ekki aš leita ašstošar hjį fagfólki sem ekki hefur sett sig inn ķ rannsóknir į til dęmis skašsemi litarefna og sykurs.

Samvinna foreldra, starfsfólks leikskóla og kennara žarf aš koma til varšandi žaš hvaš barniš mį borša. Einnig er mikilvęgt aš gagnkvęm viršing og skilningur sé fyrir hendi svo aš vel takist til.

Samtalsmešferš er ęskileg ķ flestum tilfellum og til aš fį sem bestan įrangur žarf öll fjölskyldan aš vera meš.  

Žorbjörg Hafsteinsdóttir
Nęringaržerapisti DET

Ķtarlegri umfjöllun um žetta efni er aš finna ķ haustblaši Heilsuhringsins 2001.

  Til baka Prenta Senda žetta į vin
 
Greinar Pistill dagsins Vištöl Fréttir
Reynslusögur Uppskriftir Fyrirspurnir og įbendingar Vandamįl og śrręši
Skrįning į žjónustu- og mešferšarsķšur

© 2006 Heilsubankinn - Allur réttur įskilinn