Heilsubankinn Heimiliš
ForsķšaMataręšiHreyfingHeimilišUmhverfišMešferšir
 

Heilsubankinn er vefur um allt er viškemur heilsu okkar og lķfshįttum. Honum er ętlaš aš stušla aš aukinni mešvitund um holla lķfshętti og um leiš er honum ętlaš aš vera hvatning fyrir fólk til aš taka aukna įbyrgš į eigin lķfi og heilsu.

Vefurinn er rekinn sem fréttamišill, auk žess sem hann er gagnabanki yfir ašila sem bjóša žjónustu er fellur aš įherslum Heilsubankans.

Viš hvetjum žig til aš skrį žig į póstlista Heilsubankans (hér) og sendum viš žér žį fréttabréfiš okkar ķ tölvupósti ca. tvisvar sinnum ķ mįnuši. Žar koma fram punktar yfir žaš helsta sem hefur birst į sķšum Heilsubankans, auk tilboša sem eru ķ boši fyrir handhafa Heilsukortsins.

Viš bjóšum žig velkomin(n) inn į vefinn og hlökkum til aš sjį žig hér sem oftast.

Pottar og pönnur Prenta Rafpóstur

Śrval potta og panna er stöšugt aš aukast og frambošiš er grķšarlegt. Veršin hlaupa frį nokkrum žśsundköllum ķ hundrušir žśsunda. Mikiš er um teflonhśšaša potta, potta śr ryšfrķu stįli og svo hinu svokallaša skuršlęknastįli. Įlpottarnir viršast vera aš hverfa af markaši en eitthvaš er til af glerhśšušum jįrnpottum.

Įlpottar voru mikiš notašir į įrum įšur. Hins vegar kom ķ ljós aš įliš tęrist aušveldlega og fer śt ķ matvęlin sem viš sķšan neytum. Jafnvel er tališ aš  įliš geti safnast fyrir ķ vefjum taugakerfisins og heilans.

Annaš sem er varhugavert viš įliš er aš matur sem er eldašur eša geymdur ķ įlķlįtum, framleišir efni sem gerir meltingarsafa lķkamans óvirka. Žrįtt fyrir aš kostir įlpottanna séu aš žeir hitna hratt, hafa žeir veriš į undanhaldi og jafnvel įstęša fyrir žį sem enn elda ķ slķkum pottum aš skipta žeim śt.

Teflonhśšašir pottar eru grķšarlega vinsęlir og frambošiš mikiš, enda frįbęrt aš elda į žeim. Fyrir nokkrum įrum var mikiš talaš um skašsemi teflons en nś heyrist minna ķ slķkum röddum. Sé Teflon hitaš upp ķ 260 grįšur fer žaš aš veikjast og viš 350 grįšur fer žaš aš brotna nišur. Efnin og reykurinn sem žį losna śt geta veriš skašleg, nógu skašleg til aš drepa lķtinn pįfagauk auk žess sem žau geta valdiš flensueinkennum ķ mönnum. Til samanburšar fer aš rjśka śr olķum og smjöri viš 200 grįšur og kjöt er oftast steikt viš 230 grįšur. Žaš žarf žvķ óešlilegan hita til aš Teflon fari aš leysast upp og svo viršist sem efniš sé undir venjulegum kringstęšum skašlaust. Žess ber aš geta aš sé olķa ķ flestum öšrum pottum og pönnum hituš upp ķ slķkt hitastig losna sķst heilsusamlegri gufur.

Teflon er talsvert umdeilt og lögsóknir hafa fariš fram į hendur fyrirtękisins DuPoint, ašalframleišslufyrirtęki Teflons. Lögsóknirnar hafa fyrst og fremst snśist um mengun viš framleišslu efnisins en ekki vegna hęttu viš notkun žess. Hiš umdeilda efni ķ Teflon heitir perfluorooctanoic acid (PFOA) og er m.a. notaš innan ķ allskonar umbśšir eins og sśkkulašibréf, örbylgjupopppoka, pķtsukassa og fleiri umbśšir sem gott er aš hryndi frį sér. Efniš er lķka notaš ķ Gore-tex öndunarfilmuna ķ śtivistarfatnaši. Sum žekkt śtivistarmerki hafa byrjaš aš sneiša hjį žessu efni ķ framleišslu sinni. Enn hefur ekki veriš sannaš aš efniš sé mönnum skašlegt žegar žaš er bundiš ķ t.d. Tefloni en žó er ekki męlt meš eldunarįhöldum sem hśšašar eru meš Tefloni žar sem žaš flagnar meš tķmanum og endar į žann hįtt ķ lķkamanum.

Ryšfrķir stįlpottar eru lķklega žeir algengustu į markašnum. Stįl leišir varma sķšur en įl en til eru stįlpottar meš annašhvort olķu eša įli innan ķ (eins konar samlokupottar) og žeir leiša varma mjög vel. Ókosturinn viš stįlpottana er aš žeir innihalda mįlma sem geta leyst upp undir įkvešnum kringumstęšum, sérstaklega žegar einhverskonar sżra er sett ķ žį, t.d. edik eša sķtrónusafi. Hins vegar mį kaupa potta śr mishöršu stįli og žvķ haršara sem stįliš er žvķ minna leysist žaš upp. Almennt žykja stįlpottar frekar heilsusamlegir.

Enamelerašir jįrnpottar (glerjašir aš utan) eru lķka góšur kostur. Žetta eru samskonar pottar og ömmur okkar notušu gjarnan hér įšur fyrr. Žaš gęti žurft aš smyrja žį ķ upphafi meš jurtaolķu en nś eru slķkir pottar oršnir svo góšir aš žeir hrinda talsvert frį sér įn žess aš vera hśšašir sérstaklega. Žrįtt fyrir gleriš aš utan er hvorki blż né cadmium sem getur lekiš śr žeim.

Sumir keramikpottar eru mjög varhugaveršir žvķ žeir geta innihaldiš blż sem mögulegt er aš leki śr žeim śt ķ matvęlin. Blżeitrun getur valdiš fósturskaša og haft mjög slęm įhrif t.d. į ung börn. Žeir sem nota keramikvörur ęttu aš kynna sér hvort žęr innihaldi blż en frekar strangar reglugeršir eru viš blżnotkun ķ innflutningsvörum.

 

Flestir nota potta og pönnur grķšarlega mikiš og gagnlegt er aš kynna sér śr hverju eldunarķlįtin eru. Flestir pottarnir hafa einhverja kosti og galla og žvķ er naušsynlegt aš hver og einn velji žaš sem honum finnst henta sér helst. En umfram allt er mikilvęgt aš vita hvaša efni mašur hefur ķ höndunum og hvers žarf aš gęta viš notkun žeirra.

  Til baka Prenta Senda žetta į vin
 
Greinar Pistill dagsins Vištöl Fréttir
Reynslusögur Uppskriftir Fyrirspurnir og įbendingar Vandamįl og śrręši
Skrįning į žjónustu- og mešferšarsķšur

© 2006 Heilsubankinn - Allur réttur įskilinn