Heilsubankinn Matari
ForsaMatariHreyfingHeimiliUmhverfiMeferir
 

Heilsubankinn er vefur um allt er vikemur heilsu okkar og lfshttum. Honum er tla a stula a aukinni mevitund um holla lfshtti og um lei er honum tla a vera hvatning fyrir flk til a taka aukna byrg eigin lfi og heilsu.

Vefurinn er rekinn sem frttamiill, auk ess sem hann er gagnabanki yfir aila sem bja jnustu er fellur a herslum Heilsubankans.

Vi hvetjum ig til a skr ig pstlista Heilsubankans (hr) og sendum vi r frttabrfi okkar tlvupsti ca. tvisvar sinnum mnui. ar koma fram punktar yfir a helsta sem hefur birst sum Heilsubankans, auk tilboa sem eru boi fyrir handhafa Heilsukortsins.

Vi bjum ig velkomin(n) inn vefinn og hlkkum til a sj ig hr sem oftast.

Hva er transfita og afhverju er hn slm fyrir okkur? Prenta Rafpstur

Miki hefur veri rtt sustu dgum um skasemi transfitu og frttum vikunni var sagt fr rannskn sem Sten Stender yfirlknir sjkrahsi Danmrku st fyrir. ar kom fram a magn transfitu er margfalt meira matvru hr landi heldur en gerist og gengur ngrannalndum okkar.

Tvenns konar transfitusrur finnast matvlum. Annars vegar er um a ra transfitusrur sem finnast vmbum jrturdra og hins vegar eru a transfitusrur sem myndast egar fljtandi ola er hert (hr eftir kllu hert fita).

Magn transfitusra kjt og mjlkurvrum er um 2 - 5% af heildarfitumagni en dmi eru um a hert fita geti veri allt a 60% af heildarfitumagni annarra matvara. Er a v essi herta fita sem okkur stafar htta af og vi urfum a varast.

stan fyrir v a fljtandi ola er hert er s a a eykur geymsluol hennar og hn rnar sur. Olan er hitu og vetni er dlt gegnum hana. Vi etta herist hn en um lei missir hn lfrn efni sem raun gera oluna holla.

Neysla hertri fitu eykur lkurnar hjarta- og asjkdmum og er talin geta stula a sykurski 2 og offitu. A auki lkkar hert fita magn ga klesterlsins og eykur magn ess slma blinu. Hert fita kemst til barna gegnum murmjlkina og er hn talin mjg skaleg brnum og ttu mur me brn brjsti og verandi mur a huga srstaklega a essari fitu fu sinni.

Lkur hjarta- og asjkdmum eru taldar aukast um 25% ef neytt er 5 gramma af hertri fitu dag. slandi er auvelt a f margfalt a magn hertrar fitu eingngu einni mlt. Ef ll fituneysla kmi r hertri fitu myndu lkurnar fimmfaldast.

Herta fitu er helst a finna kexi, kkum, bakkelsi eins og vnarbraui og kleinuhringjum, msu slgti, tilbnum salatssum og urrvru, eins og pakkaspum og kakmalti, djpsteiktum mat, frnskum kartflum, kartfluflgum, rbylgjupoppi og msum tilbnum rttum.

Listinn yfir vrur sem geta innihaldi herta fitu er langur og arf flk a vera duglegt a skoa innihaldslsingar ef a tlar a sneia hj essari hollu (og jafnvel strhttulegu) fitu.

slandi eru engar reglur gildi um leyfilegt magn hertrar fitu matvlum og engar reglur eru til um merkingar matvrum um magn essarar fitu. En til a i geti glggva ykkur hvort vara innihaldi herta fitu urfi i a leita eftir nfnum eins og "hlf hert ola" ea "a hluta til hert ola". ensku vri skrifa "Partially hydrogenated oil".

Bandarkjunum voru sett lg 1. jan. 2006 um a allar vrur yrfti a merkja me nkvmu innihaldi transfitu ea hertrar fitu. ur en essi lg voru sett var kanna magn hertrar fitu matvru og til a nefna nokkur dmi var hert fita 0 - 49% braui og kkum, 15 - 28% smjrlki, 8 - 35% kexi, 0 - 13% jurtaolum og 0 - 2% morgunverarkorni.

rannskn Sten Stender Danmrku kom fram a magn hertrar fitu frnskum kartflum KFC slandi var 26% mean a var eingngu 2% Danmrku.

magni hertrar fitu rbylgjupoppi ttu slendingar vinninginn yfir au 30 lnd sem voru rannsku en heildarmagn hertrar fitu ea transfitu var um 15%.

frtt Rkissjnvarpsins sem Hinn Halldrsson tk saman kom fram a ef sett vri saman mlt r kjklingabitum, frnskum kartflum, kexi og poppkorni fri maur ltt me a innbirga htt 40 grmm af transfitu einni mlt. Og taki eftir v sem kemur fram hr undan a lkur hjarta- og asjkdmum eykst um 25% ef eingngu er neytt 5 gramma af hertri fitu dag!

  Til baka Prenta Senda etta vin
 
Greinar Pistill dagsins Vitl Frttir
Reynslusgur Uppskriftir Fyrirspurnir og bendingar Vandaml og rri
Skrning jnustu- og meferarsur

© 2006 Heilsubankinn - Allur rttur skilinn