Heilsubankinn Umhverfiš
ForsķšaMataręšiHreyfingHeimilišUmhverfišMešferšir
 

Heilsubankinn er vefur um allt er viškemur heilsu okkar og lķfshįttum. Honum er ętlaš aš stušla aš aukinni mešvitund um holla lķfshętti og um leiš er honum ętlaš aš vera hvatning fyrir fólk til aš taka aukna įbyrgš į eigin lķfi og heilsu.

Vefurinn er rekinn sem fréttamišill, auk žess sem hann er gagnabanki yfir ašila sem bjóša žjónustu er fellur aš įherslum Heilsubankans.

Viš hvetjum žig til aš skrį žig į póstlista Heilsubankans (hér) og sendum viš žér žį fréttabréfiš okkar ķ tölvupósti ca. tvisvar sinnum ķ mįnuši. Žar koma fram punktar yfir žaš helsta sem hefur birst į sķšum Heilsubankans, auk tilboša sem eru ķ boši fyrir handhafa Heilsukortsins.

Viš bjóšum žig velkomin(n) inn į vefinn og hlökkum til aš sjį žig hér sem oftast.

Nanótękni Prenta Rafpóstur

Ķ Bęndablašinu fyrir stuttu birtist grein um öreindatękni eša svokallaša nanótękni. Žaš er tękni sem er ört vaxandi og meira og meira fjįrmagni er variš ķ rannsóknir į henni.

Nanótęknin er dęmi um vķsindi sem fara hrašar af staš og ķ almenna notkun heldur en hęfni okkar til aš skilja hvaš er į feršinni og įšur en komiš hefur ķ ljós hvaša mögulegu hęttur geta stafaš af henni. Žetta er sambęrilegt viš erfšatęknina og mögulegar hęttur sem henni fylgja.

Nanótękni er sś fręšigrein sem fęst viš aš rannsaka eiginleika efna sem eru svo smį aš žau eru męld ķ nanómetrum. Einn nanómetri (nm) er einn milljaršasti hluti metra eša einn milljónasti hluti millimetra.

Sem dęmi mį nefna aš tķu vetnisatóm eru einn nm į lengd og frumuhimna er 30 nm, į žykkt.

 

Žvķ fķngeršara sem efni er, žeim mun stęrra er yfirborš žess. Žaš hefur įhrif į eiginleika efnisins žar sem atóm į yfirborši žess eru mun virkari en atóm inni ķ efninu. Žannig gengur efni aušveldar ķ efnasambönd og leišir betur rafstraum og hita. Žennan eiginleika efnisins er žaš sem nanótęknin gengur śt į aš rannsaka.

Sem dęmi um įrangur nanótękninnar mį nefna aš hafin hefur veriš framleišsla į efni sem teygist eins og gśmmķ en leišir straum eins og mįlmur. Einnig hafa veriš framleidd bómullarföt sem hrinda frį sér óhreinindum og lykt.

Margir vķsindamenn binda miklar vonir viš möguleika ķ nżtingu nanótękninnar og žį einkum meš kolefni sem hrįefni žar sem hylki eša tśbur śr kolefni eru notuš til aš flytja lyf til fyrirfram įkvešins stašar ķ lķkamanum.

Nanóhylkin eru hundrašfalt sterkari en stįl en sex sinnum léttari. Žetta gerir žau įhugaverš sem byggingarefni ķ mannvirki, bķla og flugvélar.

Žetta er einungis brot af žeim möguleikum sem nanótęknin fęrir meš sér og žvķ er spįš aš hśn verši notuš viš framleišslu į grķšarlegum fjölda vara ķ nįnustu framtķš.

 

En eins og ég sagši aš framan žį er hrašinn ķ greininni meiri en hollt er fyrir okkur. Nś žegar eru į markaši hundruš efna sem innihalda nanóeindir og žśsundir eru ķ žróun en um leiš er enn of lķtiš vitaš um įhrif žessara efna į heilsu fólks og umhverfiš.

Vķsindamenn hafa įhyggjur af žvķ aš nanóeindir ķ mannslķkamanum geti, meš žvķ aš losa svokallaša frjįlsa radikala (free radikals), valdiš bólgum, vefjaskemmdum og myndun ęxla ķ lķkamanum.

Hęgt er aš innbyrgša nanóeindir meš innöndun og žęr komast einnig inn ķ gegnum hśšina. Žegar eindirnar eru komnar inn ķ blóšrįsina geta žęr komist fram hjį ónęmiskerfinu og valdiš skaša į frumum.

Ķ rannsókn sem framkvęmd var įriš 2005 var nanóhylkjum śr kolefni sprautaš ķ lungu į mśsum og hlutu žęr mikinn skaša af. Ašrar rannsóknir hafa sżnt aš nanóeindir geta safnast saman ķ dżrafrumum og žęr geta dreifst meš bakterķum ķ jaršvegi meš óžekktum afleišingum fyrir umhverfiš.

 

Löggjöf um žessa tękni er skammt į veg komin og lķtil umręša hefur fariš fram um hugsanlegar neikvęšar hlišar hennar žrįtt fyrir aš nś žegar sé veriš aš selja vörur sem innihalda nanóeindir og į žeim eftir aš fjölga hratt.

 

Byggt į frétt sem birtist ķ Bęndablašinu 27. febrśar 2007.

  Til baka Prenta Senda žetta į vin
 
Greinar Pistill dagsins Vištöl Fréttir
Reynslusögur Uppskriftir Fyrirspurnir og įbendingar Vandamįl og śrręši
Skrįning į žjónustu- og mešferšarsķšur

© 2006 Heilsubankinn - Allur réttur įskilinn