Heilsubankinn Me­fer­ir
ForsÝ­aMatarŠ­iHreyfingHeimili­Umhverfi­Me­fer­ir
 
Me­fer­ara­ili
Upledger stofnunin ß ═slandi
Kennsla Ý H÷fu­beina og spjaldhryggjarme­fer­
Pˇstn˙mer: 270
Upledger stofnunin ß ═slandi
 
Me­fer­ar- og ■jˇnustua­ilar

Heilsubankinn er vefur um allt er vi­kemur heilsu okkar og lÝfshßttum. Honum er Štla­ a­ stu­la a­ aukinni me­vitund um holla lÝfshŠtti og um lei­ er honum Štla­ a­ vera hvatning fyrir fˇlk til a­ taka aukna ßbyrg­ ß eigin lÝfi og heilsu.

Vefurinn er rekinn sem frÚttami­ill, auk ■ess sem hann er gagnabanki yfir a­ila sem bjˇ­a ■jˇnustu er fellur a­ ßherslum Heilsubankans.

Vi­ hvetjum ■ig til a­ skrß ■ig ß pˇstlista Heilsubankans (hÚr) og sendum vi­ ■Úr ■ß frÚttabrÚfi­ okkar Ý t÷lvupˇsti ca. tvisvar sinnum Ý mßnu­i. Ůar koma fram punktar yfir ■a­ helsta sem hefur birst ß sÝ­um Heilsubankans, auk tilbo­a sem eru Ý bo­i fyrir handhafa Heilsukortsins.

Vi­ bjˇ­um ■ig velkomin(n) inn ß vefinn og hl÷kkum til a­ sjß ■ig hÚr sem oftast.

Svefn er mikilvŠgur Prenta Rafpˇstur

Í apríl, fyrr á þessu ári kom út skýrsla frá Institute of Medicine.  Sú skýrsla staðfesti samhengi á milli of lítils svefns og aukinnar áhættu á, of háum blóðþrýstingi, sykursýki, offitu, þynglyndi, hjartaáfalli og heilablóðfalli.  Einnig að samhengi er á milli ónægjanlegs svefns og lélegs ónæmiskerfis.

Svefn hefur áhrif, bæði á bælingu og á aukna framleiðslu hormóna í undirstúku heilans.  Það er svæði heilans, sem gefur líkamanum merki um að aðlaga t.d. hitastig líkamans, blóðþrýsting, seytun vegna meltingar og starfsemi ónæmiskerfisins.  Ónægur svefn dregur líka úr framleiðslu brissins á insúlíni, en það hjálpar meltingunni við niðurbrot á glúkósa.

Niðurstöður rannsókna sem gerðar voru árið 1999, brutu blað í sögu svefnrannsókna.  Þar kom í ljós að heilbrigðir sjálfboðaliðar sem sváfu aðeins í 4 tíma á hverri nóttu, sýndu byrjunareinkenni á sykursýki, eftir aðeins 6 daga.  Svefninn gefur líka hjartanu tækifæri á að hægja á sér.  Því voru þeir sem að sváfu minna en 6 tíma á nóttu,  í 66 prósenta meiri áhættu á að vera með of háan blóðþrýsting.

Stærsta rannsóknin, sem gerð var um tengingu á lengd svefns og fjölda dauðsfalla, rannsakaði yfir 1 milljón einstaklinga og fylgdi þeim eftir í 6 ár.  Þeir sem að sváfu u.þ.b. 7 tíma á hverri nóttu, voru þeir sem að komu best út, þ.e. fæst dauðsföll.  Þeir sem að sváfu minna en 4 ½ tíma á nóttu, komu verst út.  Einnig kom það í ljós að þeir sem að sváfu í 9 tíma eða meira, komu illa út og voru dauðsföll algeng í þeim hópi.

Almennt séð, er því hæfilegur, góður og reglulegur nætursvefn jafn nauðsynlegur fyrir góða heilsu og heilsusamlegt mataræði og regluleg hreyfing.  Svefnsérfræðingar eru sammála um að allflestir þurfi u.þ.b. 8 tíma nætursvefn á hverri nóttu til að halda sem bestri heilsu.

Lengi vel var talið að mikið sjónvarpsáhorf, of mikil tölvunotkun og of langar vinnustundir væru aðalsökudólgar of lítils svefns.  En nú hafa rannsóknir sýnt að mikil bílseta, sé einna verst.  Fyrir hverjar 8 mínútur sem að setið er í bíl á ferð, safnast upp 15 mínútna svefnskuld, ekki skiptir máli hvort um er að ræða, eina langa ferð eða nokkrar stuttar. 

Við íslendingar erum heppnir, hve vegalengdir eru oftast stuttar.  En með auknum bílaflota og meiri umferð um göturnar, eykst tíminn sem að við eyðum í bílunum okkar. Eins hefur aukist, svo um munar, að við förum orðið flest allar okkar ferðir keyrandi, frekar en að ganga.  Börnin eru oftar en ekki keyrð og sótt í skólann og skutlað á allar æfingar.  Meðaltíminn sem að einstaklingar, þ.m.t. börnin, sitja í bíl daglega, hefur stórlega aukist undanfarin ár.

Langvarandi svefnerfiðleikar og sífellt aukin svefnskuld getur verulega skaðað heilsuna, því er mikilvægt að gera allt sem að hægt er til að auka reglulegan og góðan nætursvefn.  Hér eru nokkur einföld og góð ráð til að ná góðum svefni. 

  • Forðastu að fá þér eitthvað að narta rétt fyrir svefn. Sérstaklega eitthvað sætt. Það mun einungis hækka blóðsykurinn og koma í veg fyrir að þú náir að sofna strax.
  • Hafðu dimmt í svefnherberginu. Birtan getur truflað venjulegan svefntakt líkamans og þar með framleiðslu heilaköngulsins á melatónin og serótónin.
  • Ekki horfa á sjónvarpið, áður en farið er að sofa og alls ekki uppí rúmi. Best er, ef ekkert sjónvarpstæki er í herberginu.
  • Vertu í sokkum. Hægasta blóðstreymið er í fótunum og því verða fæturnir oftast kaldari en aðrir líkamspartar. Rannsóknir hafa sýnt að, það að sofa í sokkum komi oft í veg fyrir að verið sé að vakna upp um miðjar nætur.
  • Farðu snemma í rúmið. Líkaminn endurnýjar sig á meðan við sofum og safnar orku fyrir nýjan dag. Mikilvægasti endurnýjunartími líkamans er talinn vera á milli 11 og 01.
  • Ekki hafa of heitt í svefnherberginu. Alltof margir hafa svefnherbergi sín of heit, helst á hitinn ekki að vera hærri en 21 gráða.
  Til baka Prenta Senda ■etta ß vin
 
Greinar Pistill dagsins Vi­t÷l FrÚttir
Reynslus÷gur Uppskriftir Fyrirspurnir og ßbendingar Vandamßl og ˙rrŠ­i
Skrßning ß ■jˇnustu- og me­fer­arsÝ­ur

© 2006 Heilsubankinn - Allur rÚttur ßskilinn