Plast ķ nįttśrunni

Sķšastlišiš haust fjallaši Snorri Siguršsson um įhrif plasts į jöršina ķ grein sinni "Žaš sem ekki hverfur" er birtist į Vefritinu. Grein hans vekur upp hugsanir hvert viš stefnum ķ hinni gķfurlegu plastnotkun.

Žaš er umhugsunarvert aš skoša žau gķfurlegu įhrif sem plastiš hefur į lķfrķki jaršar. Plast er fjöllišur og einkennist af žvķ aš vera sterkt, sveigjanlegt og endingargott. Vissulega hentar žaš vel ķ allskonar umbśšir žvķ žaš er létt og ódżrt. Vandinn er hins vegar sį aš plast brotnar nįnast ekkert nišur ķ nįttśrunni. Žaš hafa engar örverur fundist sem brjóta žaš nišur og žar liggur vandinn. Sorphirša plasts felst aš mestu ķ aš fela žaš, ž.e. urša žaš en žį liggur žaš ķ jöršu og breytist ekki mikiš ķ įranna rįs. Gķfurlega mikiš magn plasts fżkur ķ burtu og mesti hluti žess rusls sem finnst į vķšavangi er plast.

Eins og Snorri bendir į gera fęstir sér žó grein fyrir hvert meginžorri plastruslsins fer. Plastiš fer nefnilega į haf śt, sjórinn brżtur žaš nišur ķ misstórar einingar og mikiš af žvķ leitar til flennistórra, afskekktra hafsvęša. Žeir fįu sjómenn sem fara ķ gegnum slķk svęši segja aš žaš minni helst į aš sigla um hafķssvęši aš komast žar įfram nema žś siglir ķ rusli en ekki ķs.

Fljótandi plast į afskekktum hafsvęšum er žó ekki nęrri žvķ allt vandamįliš. Fjöldinn allur af sjįvarlķfverum innbyrgša žetta plast og magn žess ķ innyflum fiska og sjófugla eykst meš hverju įri. Mörg skašleg efni eru ķ plastinu auk žess sem žaš er gjarnan tengt fleiri hęttulegum efnum svo sem žungamįlmum.

Einungis 50 įr eru sķšan plast komst ķ almenna notkun. Nś ķ dag er žaš oršiš svo stórt vandamįl aš žrįtt fyrir aš framleišslu žess yrši hętt strax vęri ekki vitaš hvernig ętti aš losna viš žaš allt saman į umhverfisvęnan mįta eša hver langtķmaįhrif žess verša į nįttśruna.

Gott rįš til aš draga grķšarlega śr notkun plasts er aš hętta aš nota plastpoka undir innkaupin en notast frekar viš fjölnota buršarpoka. Notiš einnig frekar margnota plastbox undir matarafgangana, frekar en plastfilmu og nestiš börnin ķ skólann meš gamla góša nestisboxinu, frekar en nestispokum.

  Prenta Senda žetta į vin