KalÝum (Potassium)

Steinefni­ kalÝum gegnir nokkrum mikilvŠgum hlutverkum Ý lÝkama okkar. Ůa­ heldur blˇ­■rřstingnum og v÷kvamagninu Ý jafnvŠgi, stu­lar a­ rÚttri virkni v÷­va og a­ frumur lÝkamans starfi rÚtt.

KalÝum starfar ekki eitt og sÚr Ý lÝkamanum, heldur Ý samvinnu vi­ natrÝum, kalk og magnesÝum. Ůa­ ■arf a­ vera jafnvŠgi ß milli ■essara fj÷gurra steinefna til a­ ■au starfi rÚtt og ofgnˇtt af einu getur leitt til ˇnŠgs magns af ÷­ru. Best er a­ fß ■essi steinefni Ý gegnum fŠ­una, en sÚu ■au tekin inn sem bŠtiefni skal gŠta ■ess a­ taka inn rÚtt magn, ■vÝ ■a­ er hŠgt a­ innbyr­a of miki­ af ■eim.

á

Ůa­ eru nokkrir ■Šttir sem geta leitt til skorts ß kalÝum. Neysla mj÷g unninnar matv÷ru og einhŠft matarŠ­i getur orsaka­ kalÝumskort. Ëhˇfleg neysla lakkrÝss veldur kalÝumskorti og hafa ■arf Ý huga a­ lakkrÝs er stundum nota­ur sem lyf og ■eir sem ■a­ gera ver­a a­ gŠta a­ kalÝummagninu. Ţmiss konar lyf draga ˙r kalÝummagni lÝkamans, svo sem ■vagrŠsi- og laxerandi lyf, cortesone, asprÝn, hjartalyf, sterar og sum lyf vi­ lifrarsj˙kdˇmum.

KalÝumskortur getur leitt til kvÝ­a, pirrings, rei­i og ■unglyndis. Hann getur valdi­ svefnleysi, har­lÝfi, nřrnasteinum og of hßu sřrustigi lÝkamans. Einnig getur hann valdi­ bj˙gmyndun og ■ar af lei­andi h÷fu­verk, sßrsauka Ý augum, mikilli streitu og ■yngdaraukningu hjß ■eim sem eru me­ skjaldkirtilssj˙kdˇma. Ůar sem kalÝum er geymt Ý v÷­vunum og vinnur me­ ■eim, getur skorturinn leitt til v÷­vakrampa, stir­leika, v÷­va■reytu og ˇrˇleika Ý v÷­vum.

á

NŠgileg neysla kalÝums getur unni­ gegn hjartasj˙kdˇmum, hjartaßfalli,á blˇ­sykurskorti og offitu.

Sumir telja a­ mikil saltneysla valdi hŠkkandi kalÝummagni Ý lÝkamanum, ■ˇ eru ■Šr upplřsingar ˇljˇsar og fˇlk sem aldrei neytir salts reynist oft me­ hßtt magn kalÝums. Ůa­ er samt ljˇst a­ nokkur atri­i geta řtt undir kalÝummagni­, ■a­ eru hßtt aldosteron hormˇn sem kemur fram vi­ streitu e­a rei­i, eitra­ar mßlmtegundir, sink- og magnesÝum skortur, auk saltneyslu.

á

Besta lei­in til a­ innbyrg­a kalÝum er Ý gegnum fŠ­u, ■ˇ au­vita­ megi taka ■a­ inn sem bŠtiefni. Nokkrar fŠ­utegundir eru rÝkar af kalÝum eins og bananar, kart÷flur me­ hř­i, avˇkadˇ, sveskjur, appelsÝnur, ferskjur, tˇmatar, r˙sÝnur, Šti■istlar, spÝnat, sˇlblˇmafrŠ, m÷ndlur, cantaloupe melˇnur, lax og kj˙klingur.

E­lilegt er a­ innbyrg­a a.m.k. 4700 mg af kalÝum ß dag en ef ■˙ neytir natrÝumrÝkrar fŠ­u ■arftu a­ auka skammtinn af ■vÝ. Eiturverkanir vegna ofneyslu geta komi­ fram sÚ 18000 mg neytt ß dag en ■a­ getur valdi­ hjartast÷­vun. Mj÷g litlar lÝkur eru ß a­ einstaklingi takist a­ innbyrg­a slÝkt magn kalÝums.

  Prenta Senda ■etta ß vin