Spelt eša hveiti?

Spelt eša hveiti, hvaš er betra?

Sitt sżnist hverjum ķ žessum efnum sem og öšrum sem koma aš nęringu og hollustu. Žaš er endalaust rökrętt um hvaš er betra og hollara.
Hér koma mķnar hugleišingar.

Žaš skiptir aušvitaš öllu mįli hvaš viš erum aš bera saman. Til aš fį ešlilegan samanburš er naušsynlegt aš hafa speltiš og hveitiš śr sama flokki, ž.e. lķfręnt ręktaš. Viš berum žvķ saman gęšavöru. Nęringarinnihald spelts jafnt og hveitis getur nefninlega veriš mjög misjafnt eftir žvķ hve rķkur jaršvegurinn er af nęringarefnum og ķ lķfręnni ręktun er žess gętt aš svo sé.

Viš viljum lķka bera saman vöru sem er ekki genabreytt.  Genabreytingar eru žónokkuš mikiš notašar  mešal žeirra sem rękta ólķfręnt spelt. Žį er speltiš oft genabętt meš hefšbundnu hveiti til aš fį fram hrašari vöxt og aušveldari vinnslu. Spelt er nefninlega mjög hęgsprottiš, sem einmitt er talinn vera einn af kostum žess, žar sem hęgsprottnara korn mun hafa meiri möguleika į aš byggja upp góšan nęringarforša en fljótsprottiš. Speltiš er lķka erfitt ķ vinnslu sökum žess hve hart žaš er ķ sér og žvķ hafa menn séš sér leik į borši og aušveldaš vinnsluna meš genabreytingum. 

En hvaš meš rannsakanlegt nęringarinnihald? Speltiš er žónokkuš rķkara af įkvešnum b vķtamķnum en hveiti og inniheldur meira mangan.  Annaš er svipaš ķ spelti og hveiti. Gróft heilkorna spelt er nęringarrķkara en žaš sigtaša, lķkt og heilhveiti er nęringarrķkara en hveiti.

Žeir sem hafa glutenóžol žola ekki spelt.  Spelt inniheldur glśten lķkt og venjulegt hveiti.  Žó eru til margir sem ekki žola hveiti sem žola vel spelt og getur žaš stafaš af żmsum įstęšum. 

Žekkt er aš glśteniš ķ spelti hagar sér öšruvķsi en glśten ķ hveiti, t.d.ķ bakstri.  Žaš er uppleysanlegra og žaš žarf aš passa aš hnoša spelt ekki of mikiš sökum žessa.  Margir vilja žvķ meina aš žessi munur į glśteni spelts og hveitis sé aš einhverju leiti žaš sem veldur žvķ aš speltiš žolist betur.

Einnig eru uppi kenningar um, aš žaš sé vegna žess aš hefšbundna hveitiš hefur veriš  gróflega ofnotaš lengi. Fólk boršar hveiti oft į dag alla daga įrsins og žvķ aukast lķkur į einhverskonar óžoli. Žvķ oftar sem viš boršum įkvešnar fęšutegundir žvķ hęttara er į aš viš myndum óžol viš fęšunni.

Ķ öllu falli er fjöldinn allur af fólki sem er sammįla um aš žvķ lķšur betur af spelti en hefšbundnu hveiti. Hvers vegna ęttum viš ekki aš taka mark į žvķ? Žaš er margt sem viš vitum ekki um starfsemi mannslķkamans og žó aš margar góšar rannsóknir liggi fyrir žį er margt enn órannsakaš. Žetta er ekkert öšruvķsi ķ hefšbundinni lęknisfręši. Žar eru menn aš gera flóknar, įhęttusamar og dżrar ašgeršir į fólki, įn žess aš hafa hugmynd um hvers vegna žęr virka. Žęr virka bara og žessvegna eru žęr geršar!

Viš erum öll ólķk, žó viš séum sömu tegundar. Žaš sem er hollt og gott fyrir einn er žaš ekki endilega fyrir annan. Žaš er svo margt sem hefur įhrif į lķf okkar og lķšan sem enginn getur sannaš eša afsannaš į vķsindalegan hįtt.

Öll umręša er góš, en gęta žarf žess aš vera ekki meš sleggjudóma į hvorn veginn sem er, meš eša į móti spelti. Hręšsla viš hiš óžekkta og ókannaša er undirrót žess aš dęma ašra. Vķkkum sjóndeildarhringinn og prófum nżja hluti, hvort sem žaš er ķ mataręši eša öšru. Verum vķšsżn en gagnrżnin.

Meš kęrri heilsukvešju,
Inga nęringaržerapisti
 

  Prenta Senda žetta į vin