Heilbrigi og hamingja! - eftir Benediktu Jnsdttur

Hver er formlan fyrir v? Draumur flks er oftast a lifa hamingjusmu lfi og vera heilbrigt. Smuleiis skar a llum sem v ykir vnt um ess sama. Helst svo a vera hgt a fara t b og kaupa hamingjuna pilluformi og heilbrigi skrautlegum umbum me sykri og enga fyrirhfn, takk!

annig er a bara ekki og v sur happdrtti ea tilviljanir hverjir halda heilsunni. Til a last heilbrigan lkama og vera hamingjusamur arf a leggja sig og breyta um lfsstl og hugsanahtt. Fyrst og fremst arf a frast og san framkvma skref fyrir skref.

Veri opin fyrir llu sem vikemur heilbrigi og hamingju. Fylgist me og lesi allt sem i ni . Velji san r a sem hentar hverjum og einum v a er svo margt boi. Forist allt sem tali er krabbameinsvaldandi, hormnaraskandi og ofnmisvaldandi.

Hamingjuna fi i ekki gegn lyfseli. Lesi vandlega um allar aukaverkanir sem lyf valda. Hamingja er hugarstand og a stunda rotlausa bjartsni og temja sr jkvni llu. Taka vandamlum me olinmi og festu.

Muni, a gti veri verra! Samkvmt njustu knnunum sambandi vi unglyndi er betra a f samtalsmefer en lyf. Einnig er mlt me strum skmmtum af steinefnum og vtamnum og srstaklega B-vtamnunum. Hreyfing, birta og sl skipta einnig miklu mli. Allir ttu a lesa bkina "Talking back to Prozac" eftir Peter R Breggin, M.D. ur en gelyf eru tekin inn. Hve margir lknar skildu vera jafn fsir a gefa maka snum ea brnum snum gelyf, eins og v flki sem leita til eirra me vanlan sna?

Dr. Linus Pauling nbelsverlaunahafi heldur v fram, a hgt s a rekja alla sjkdma, veikindi og lasleika til skorts ea vntunar steinefnum og vtamnum. Lkami sem er fullur af aukaefnum getur ekki endurnja sig ea unni me sama htti og hann var skapaur til a gera. ess vegna er mjg mikilvgt a hreinsa t ll kemsk gerviefni og htta a menga lkamann.

a er drt a kaupa drt ruslfi! a gerir ekkert fyrir okkur, heldur mengar og veikir aeins varnarkerfi lkamans smm saman. Ert nokku a borga nokkur sund krnur viku til a tryggja a a f sjkdma seinna?! Ruslfi er nringarsnautt ea me llu nringarlaust og hentar betur til a pssa kopar og silfur en a menga sjlfan sig og brn sn.

nmiskerfi manna er missterkt en a breytir v ekki a eitur er eitur. dag eru leyf og skr rmlega fimm sund (5000!) gerviefni matvlum. Snigangi au! Kaupi unnin matvli og noti nttruleg krydd og fullt af vxtum og grnmeti. Fari heilsubir og heilsudeildir strmarkaaog frist um mengu matvli n allra aukaefna. Spyrji starfsflk heilsubanna ef i ekki ekki vruna. Byrji bara einhversstaar og frist um heilsufi.

Ogsast en ekki sst skiptirhreyfing miklu mli. Ganga hentar flest llum. Margir velja svo miss konar lkamsrkt, leikfimi, jga o.fl.

Almenningur er orinn tortrygginn gagnvart lyfja- og efnanotkun matvlaframleislu. Vilt slfa-sklalyf, pensiln, hormn o.fl. me matnum num? Athugi a a getur veri vi a a setja ltil brn "pilluna" a gefa eim matvli me hormnum.

MSG (monosodium glutamat ea E621), einnig oft kalla "bragauki", er efni er veldur mrgum ofnmi og veikindum. a er a finna flestum unnum matvlum, pakkamat, spum, ssum, sputeningum o.fl. o.fl. MSG hefur veri banna sari r barnamat en ltil brn eru a f fullt af essum bragauka venjulegu fi. MSG er hvati sem gerir til dmis kjt betra bragi, vexti og grnmeti bragsterkara og krydd me MSG ktlar braglaukana. v miur gerir a ruslfi betra bragi. essi hvati getur auveldlega auki vanlan og verki. Flk me gigt fr oft meiri verki og blgnar upp egar hvatinn er kominn t bli. Samkvmt Dr. Huldu Rh. Clark tti flogaveikt flk a forast MSG ar sem a er tali ta undir krampakst. Veri er a rannsaka samband milli ofvirkni, MSG og sykurs.

Hvtur sykur er blvaldur. Efni "propyl alcohol" sem nota er til a f hann hvtan er eiturefni. ar a auki er hvtum sykri troi fullt af matvru miklu magni. Flk me sykurski ekkir a vel. a er ekki margt sem a m bora v alls staar er bi a lauma sykri mat og ekki arf a standa "sykur" utan umbunum honum s btt vi. Flestir vita a slgti, gosdrykkir og kex er me miklum hvtum sykri, enhann er svo mrgu ru, eins og t.d. kjtvrum, rgbraui, leggi, mjlkurvrum o.fl.

Enn httulegri er gervisykurinn, Aspartam, Nutra sweet og annar kemskur gervisykur. Svar kalla Aspartam og essi kemsku stuefni hljlta moringja (The silent killers). Margir lknar eru httir a mla me gervistu.

Lti ekki auglsingabrellur hafa hrif ykkur. Hugsi sjlfsttt og me heilbrigri skynsemi. Muni a a ir lti a spyrja sem eiga hagsmuna a gta um skasemi eiturefna. Mjlkurvrur me "bragi" eru fullar af sykri ea gervisykri. Ef a er stubrag er a anna hvort um a bil 30% sykurleja ea enn verra - gervisykur! " n vibtts sykurs" stendur mjlkurvrum me stu bragi en hvaan kemur sta bragi? Ekki lta plata ykkur! Snigangi mjlkurvrur og s me bragi og gerviefnum.

"Sykurskert" er anna lmskt og villandi or matvlum. Oft svoklluum "diet" vrum. Bi til ykkar eigin s og noti sm af hrsykri ea bara vexti. eru i laus vi gerviefnin. Einnig er hgt a f lfrnan s bi sojas og mjlkurs i heilsubum og Natnsbunum.

Lfrn mjlk og jgrt er me heiarlegar upplsingar pakkningunum og margir sem ola ekki venjulegar mjlkurvrur ola lfrnu mjlkurvrurnar. Veri er a rannsaka hvernig a m vera. Frist meira um lrnu mjlkurvrurnar fr B B.

"Diet"-vrur eru yfirleitt me Aspartam ea rum gervisykri. Flk sem fer "diet"-vru-kra fitnar stainn fyrir a grennast. etta hefur veri vita um a bil 20 r. tt engar kalorur su diet vrunum stkkar flk verveginn. Efnaskiptin ruglast og fara lag og flk fitnar af essum kemsku platefnum.

Hva er til ra neysluheimi fullum af gerviefnum? J forist au! Eyi meiri tma eldhsinu og minni tma bunum. ntma jflagi eru flestir me essi fnu eldhs og ll gindi en nota au mest fyrir skyndibita-ruslfi! Prfi a slkkva sjnvarpinu og eyi tma eldhsinu. Bi til ykkar eigin hreinu rtti og virki brnin me. Byrji a baka t.d. piparkkur me eim og fari san t matrtti.a virkar! au f aukinn huga v sem fram fer eldhsinu og v sem er diskinum eirra.

Muni a lkami sem er fullur af gerviefnum r matvlum, snyrtivrum, hreinltisvrum, hblum og umhverfi laar frekar til sn skla, vrusa og bakterur. essi snkjudr eru mjg akklt fyrir mengaan lkama en eru varnarkerfi og hvtu blkornin eiturvmu. a er svipa og a vera me dyraveri og lgreglu blindafylleri og tlast til a eir sinni starfi snu smasamlega og hleypi ekki bonum gestum inn. ryggismlin fara eflaust fyrir ofan gar og nean og llum sklum er boi frtt inn! Sklar, bakterur og vrusar staldra aftur mti sjaldan lengi vi hreinum og menguum lkama. tal sannar sgur eru til af flki sem ni heilsu aftur eftir erfi veikindi. flestum tilfellum breytti a algjrlega um lfsstl.

snyrtivrum er einnig miki af kemskum greviefnum og eru mrg eirra me krabbameinsvaldandi, hormnaraskandi og ofnmisvaldandi efnum. Neytendasamtk Evrpulanda birta hverjum mnui greinar um skaleg efni snyrtivrum, til dmis sjampum, kremum, tannkremum og varalitum. Snsk dagbl t.d.fylgja v oftast veleftir, en hr landi ykir a ekki frttnmt a slensku neytendasamtkin birti greinar um til dmis mannslt vegna hrlitunarefna.

Allt of lti er gert af v hr landi a birta dagblum upplsingar um skaleg efni t. d. matvlum, snyrtivrum og hreinltisvrum. Hvernig skildi standa v? tli a s hugaleysi ea hagsmunaml? sku neytendasamtkin ko-Test birta efnagreiningar m.a. snyrtivrum blum snum hverjum mnui. Nttrulegar lfrnar jurta-snyrtivrur n allra aukaefna koma best t, en str hluti af venjulegum snyrtivrum mlist me mrg slm og httuleg kemsk efni og f falleinkunn. ar skiptir ekki mli hvort a su dr ea dr merki. Snyrtivrur r jurtum og n allra aukaefna fst meal annars llum heilsubum, Blmavali, Hringbrautarapteki og snyrtistofunni Lf Mjdd og Slheimum Grmsnesi.

Hreinltisvrur eru ekki skrri og valda mrgum ofnmi og erta ndunarfrin. Ltil brn eru srstaklega httu, bi hva vottaefni varar og hreinltisvrur almennt. Svo kallair klsettilmar geta veri strhttulegir. nokkrum Evrpulndum eru eir bannair en eir valda lifrarskaa ef ltil brn anda essum verra a sr nokkra daga. ar a auki hangir essi sterki gerviilmur mest 50-70 cm h fr glfi - einmitt s h sem ltil brn eru . heilsubum er hgt a f vottaefni og hreinltisvrur n essara httulegu efna.

Athugi a vara s auglst sem "mild" og "n ilmefna" er a engin trygging fyrir a hn s laus vi mrg slm efni sem eru lyktarlaus. Aldrei hafa fleiri ungabrn fengi jafn miki exem og sustu r. Svar banna sumar tegundir af vottaefnum vegna skalegra efna. Normenn uppgtvuu httuleg efni barnakremi sem framleitt er undir ekktu vrumerki og er selt hr landi. Danir vilja vera fyrstir til a banna paraben-efnin sem eru 97-98% af sjampum, kremum og snyrtivrum. Njustu rannsknir sna a 80% kvenna me krabbamein brjstum hfu paraben kirtlum nst handarkrikanum. Venjulegur svitaeyir er me miki af httulegum efnum pls paraben efnum.

Klr er sterk eiturefni og hefur veri banna a nota a sundlaugar nokkrum Evrpulndum. egar eitthva er bi a banna samkvmt lgum er g og gild sta fyrir v. En fyrst urfa yfirleitt margir a veikjast og jafnveldeyja af vldum ess. Eins og t.d. af D.D.T. og Asbest. a tk rmlega 30 r a f au bnnu! millitinni d flk af vldum essara efna.

Svar segja amalgam tannfyllingar miklu httulegri en hinga til hefur veri tali (sumari 2003). Flor er eitur og htt er a nota a til a skola munnin barnasklabrnum Svj. Tannkrem heilsubunum eru yfirleittn flors.

Ekki tra v a kemsku efnin matvlum, snyrtivrum, hreinltisvrum, hblum og umhverfi su skalaus. au vera flest bnnu seinna. Vilt a ig eitri sem n egar er banna? Muni a a egar Asbest, DDT, Bl, PCB, Arsenik, Kadmum, Vtissdi, Freon, Doxn, Ntrit, PCV, ynnir, PCP, Lindane og TBTO voru miki notu, var sagt a au vru algjrlega skalaus. Hver vill essi eiturefni dag?

a sorglegasta af llu er egar flk er a menga sjlft sig og brnin sn n ess a vita af v. a nst sorglegasta er egar flk er a menga sjlft sig og brnin sn og veit af v en nennir ekki a leggja sig og breyta v til batnaar.

Benedikta Jnsdttir
Hfundur hefur stai fyrir nmskeiinu
Heilbrigi og hamingja hsni Maur lifandi
  Prenta Senda etta vin