Meltingarkerfiğ - leiğ fæğunnar

Ferliğ sem ağ á sér stağ, frá şví ağ viğ neytum fæğunnar og şar til ağ viğ skilum henni frá okkur, er eitthvağ sem ağ viğ veltum sjaldan eğa jafnvel aldrei fyrir okkur.  Hér er leiğ fæğunnar lıst í stuttri hrağferğ ykkur til fróğleiks:

Munnur - kok - vélinda - magi - şarmar - ristill - endaşarmur.

Lengd meltingarfæranna frá munni til endaşarms er 8-9 metrar.

Melting fæğu gengur út á ağ brjóta stórar sameindir í smáar.  Hún byrjar í munni şar sem ağ hún er bleytt meğ munnvatni frá munnvatnskirtlum.  Í munnvatninu er hvatinn Amılasi sem ağ brıtur niğur sterkju.

Şağan færist hún niğur í kokiğ  og niğur í vélindağ.  Fæğan şrıstist niğur í vélindağ şegar kyngt er og şar taka viğ bylgjuhreyfingar sem orsakast vegna sléttra vöğvalaga sem dragast saman og slakna til skiptist. 

Şessar bylgjuhreyfingar færa fæğuna áfram niğur og ofan í maga.  Til ağ fæğan komist ofan í magann, şá slaknar á hringvöğva, sem kallast magamunni og fæğan fær ağgang í einskonar poka sem gerğur er úr şreföldu vöğvalagi sem ağ liggur şvert á annağ og á şví auğvelt meğ ağ mauka fæğuna.  Maginn framleiğir magasıru sem ağ drepur gerla og Pepsín sem ağ brıtur niğur prótein.  Lítiğ frásog er í maganum. 

Fæğan er nú orğin ağ mauki og fer şá í gegnum hringvöğva, sem ağ kallast portmunni, ofan í skeifugörn (ásgörn, dausgörn).  Til skeifugarnar ganga göng frá brisi og gallblöğru.  Brisiğ er tvöfaldur kirtill, (sem innkirtill framleiğir hann Insúlín), sem útkirtill framleiğir hann marga meltingarhvata t.d. Brisamılasa sem brıtur niğur fjölsykrur í tvísykrur, Trypsín sem brıtur niğur fjölpeptíğ í şrí- og tvípeptíğ og Lípasi sem ağ brıtur niğur fitu í fitusırur og Glyseról.  Gallblağran geymir galliğ sem ağ lifrin framleiğir, galliğ hefur şağ verkefni ağ brjóta niğur fitubólur sem ağ safnast í líkamanum. 

Í smáşörmunum fer fram endanlegt niğurbrot fæğunnar.  Tvísykrur eru brotnar niğur í einsykrur meiğ hvötunum Maltasa, Súkrasa og Laktasa og Peptíğasar brjóta niğur şrí- og tvípeptíğ í amínósırur. Í smáşörmunum eru şarmatotur sem şaktar eru şarmatítlum.  Nú er niğurbrot fæğunnar lokiğ og şarmatoturnar sjúga næringu úr maukinu og koma henni út í blóğiğ. 

Şağ sem er eftir ómeltanlegt af maukinu s.s. tréni og ófrásoguğ næringarefni flytjast áfram til ristils (risristill, şverristill, fallristill og bugğuristill).  Í ristli frásogast vatn og næringarefni úr maukinu, hér lıkur ferli meltingar og kallast maukiğ, hægğir. 

Hægğirnar fara í gegnum tvo şrengivöğva á leiğ sinni í endaşarm og út úr líkamanum.  Innri raufarşrengir, sem er sléttur vöğvi og ytri raufarşrengir sem er viljastırğur vöğvi og viğheldur samdráttarspennu şar til slakağ er á honum meğ vilja.

  Prenta Senda şetta á vin