Gˇ­ e­a slŠm kolvetni

Kolvetni eru sykrur og sterkjur, ■Šr skiptast Ý einsykrur, tvÝsykrur og fj÷lsykrur. Kolvetni er a­albrennsluefni lÝkamans. Flest kolvetni eru frßsogu­ ˙r meltingarvegi Ý formi einsykra, ■.e. ■au sem ekki er breytt sn÷gglega Ý einsykrur Ý lifrinni.

Ekki er Šskilegt a­ bor­a miki­ af einsykrum vegna ßhrifanna sem ■a­ getur haft ß lÝkamann. Ins˙lÝnframlei­sla eykst og blˇ­sykurinná minnkar, vi­ ■a­ ver­ur blˇ­sykursfall og minni sykur ver­ur eftir til a­ flytja me­ blˇ­i til v÷­vanna, auk ■ess hŠgir ins˙lÝnframlei­slan ß fitubrennslunni.

á

Ef vi­ bor­um hins vegar flˇkin kolvetni ■ß ver­a sveiflurnar ß blˇ­sykrinum ekki jafn miklar og ■vÝ hefur ■a­ ekki eins mikil ßhrif ß blˇ­sykurinn og ■ar me­ fitubrennsluna.

Vi­ ■a­ a­ bor­a miki­ af kolvetnum byggjum vi­ upp orkufor­a lÝkamans, ■au eru au­meltanlegri en fita og prˇtein. En for­ast skal a­ innbyr­a miki­ af einf÷ldum kolvetnum, ■vÝ ■ˇ ■au gefi orku ■ß gefa ■au ekki ■au bŠtiefni, vÝtamÝn og steinefni, sem nau­synleg eru fyrir orkuefnaskipti lÝkamans.

Kolvetni binda einnig v÷kva Ý lÝkamanum, t.d. 1 gramm af glřkˇgeni bindur um 3 gr÷mm af vatni, ■annig hjßlpa kolvetnin til vi­ a­ vi­halda v÷kvajafnvŠgi Ý lÝkamanum.

LÝkaminn geymir kolvetni, Ý formi fj÷lsykrunnar glřkˇgens, Ý lifur og v÷­vum, auk ■ess sem einhvern gl˙kˇsa e­a ■r˙gusykur er alltaf a­ finna Ý blˇ­inu. Frumur lÝkamans nřta kolvetni sem orkugjafa, bŠ­i Ý formi gl˙kˇsa og fitu, en vi­ e­lilegar kringumstŠ­ur notar mi­taugakerfi­, og ■ar me­ tali­ heilinn, eing÷ngu gl˙kˇsa.

Ef teki­ er sem dŠmi tvŠr brau­snei­ar, ÷nnur hvÝtt brau­ og hin grˇft brau­. Bß­ar snei­arnar innihalda kolvetni, en grˇfa snei­in inniheldur einnig miki­ af nßtt˙rulegum bŠtiefnum, vÝtamÝn, steinefni og trefjar, ß me­an a­ hvÝta snei­in inniheldur a­ mestum hluta, eing÷ngu hitaeiningar.

Reynum a­ sney­a hjß slŠmu kolvetnunum og nß okkur frekar Ý nŠringarrÝkari fŠ­u. Ůar liggur orkan sem vi­ ■urfum ß a­ halda fyrir daginn og Ý lei­inni heldur ■a­ frekar aukakÝlˇunum fjarri.

Gˇ­ kolvetni eru t.d. grˇfkornabrau­, m˙slÝ, ßvextir, grŠnmeti, br˙n hrÝsgrjˇn, br˙nt pasta, hafrar, bygg, baunir, linsubaunir og sŠtar kart÷flur.
SlŠm kolvetni eru t.d. morgunkorn (sem oftast innihalda miki­ af sykri), hvÝt brau­, kex, k÷kur, fl÷gur, hvÝt hrÝsgrjˇn og hvÝtt pasta.

  Prenta Senda ■etta ß vin