Sveppir og sveppatķnsla

Hundrušir sveppategunda er aš finna į Ķslandi og eru žeir alls ekki allir matsveppir. Ef fólk ętlar aš tķna sveppi er naušsynlegt aš vera meš góša handbók til aš greina tegundir sveppanna og sjį hvort žeir eru góšir til įtu.

Margar tegundir matsveppa lifa ķ sambżli viš trjįtegundir og eru oft nefndir eftir žeim. Algengastir eru furusveppir og lerkisveppir og er best aš finna žį viš smęrri trén.

Ašrar tegundir vaxa eingöngu į graslendi.

 

Tķmi til sveppatķnslu nęr frį mišju sumri og ef tķšin er góš er hęgt aš tķna sveppi langt fram į haust.

Gott er aš tķna sveppi ķ körfu. Ekki skal tķna sveppi ķ plastpoka žar sem žeir skemmast fljótt, žvķ loft žarf aš geta leikiš um žį. Taka skal nešst um stafinn (stilkinn) į sveppnum og snśa upp į hann, um leiš og togaš er. Žannig losnar sveppurinn śr jaršveginum.

Best er aš tķna sveppi, nokkrum dögum eftir rigningu, ķ žurru vešri. Žį er lķka mest af žeim. Žaš ętti aš vera kjöriš aš tķna sveppi žessa dagana žar sem bestu vaxtaskilyršin eru žegar rakt hefur veriš og hlżtt.

Best er aš tķna frekar unga sveppi. Gamlir og stórir sveppir eru frekar skemmdir og oft hafa skordżr hreišraš um sig ķ žeim.

 

Žaš žarf aš hreinsa sveppina fyrir matreišslu eša geymslu. Best er aš gera žaš strax og heim er komiš žvķ sveppirnir geymast ekki vel, ómešhöndlašir. Skera skal nešsta hlutann af stafnum (og meira ef žarf), bursta skal burt óhreinindi og skera burt skemmdir. Gott er aš skera sveppinn ķ tvennt, eftir endilöngu, til aš sjį hvort lirfur eša sniglar hafa komist ķ hann.

Algengasta geymsluašferšin er frysting og žurrkun.

Fyrir frystingu žarf aš sneiša eša saxa sveppina og hita žį į pönnu, viš vęgan hita. Vökvinn sem kemur śr sveppunum er lįtinn gufa upp og hręra skal ķ sveppunum į mešan. Svo eru žeir kęldir og aš lokum frystir ķ pokum eša boxum.

Viš žurrkun er best aš sneiša sveppina og dreifa žeim į grind eša grisju. Sveppirnir žurfa aš vera oršnir skraufžurrir fyrir geymslu. Ef žeir eru haršir og stökkir eru žeir nógu žurrir, en ef žeir eru seigir eru žeir ekki nógu žurrir.

Žurrkaša sveppi mį setja beint śt ķ sśpur og pottrétti en ef į aš steikja žį žarf aš lįta žį liggja ķ bleyti ķ nokkrar klukkustundir fyrir matreišslu. Nokkuš af bragšefnum fer žį śt ķ vatniš og er žvķ mikilvęgt aš nota vökvann ķ matreišsluna.

  Prenta Senda žetta į vin